Nước Nhật Mua Cả Thế Giới - Piere Antoine Donnet

Discussion in 'Ebook' started by hontuyetlan, Aug 16, 2014.

  1. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Đóng cửa = nghèo khó; Mở cửa = thịnh vượng

    Liệu nước Nhật có bị cám dỗ bởi chủ nghĩa duy dân tộc không ? Okita Saburo lắc đầu :
    "Không, mặc dù có một số người Nhật thích chủ nghĩa duy dân tộc. Nước Nhật ý thức được rằng không thể thịnh vượng nếu không có quan hệ quốc tế mật thiết. Trong khuôn khổ tiến trình toàn cầu hóa mà tôi nói ở trên, kể cả Liên Xô cũng thấy không thể tự cô lập với phần còn lại của thế giới. Cô lập đồng nghĩa với nghèo khó. Điều này càng đúng hơn đối với nước Nhật, bởi nó phụ thuộc vào nguồn nguyên liệu thiên nhiên của nước ngoài, 99% dầu hỏa của chúng tôi là nhập khẩu. Hai phần ba ngũ cố cũng vậy. Nước Nhật không thể bỏ qua thế giới bên ngoài mà có thể đứng được ở mức như hiện nay và phát triển. Bởi vậy, tình cảm dân tộc chủ nghĩa dân tộc có thể phát triển trong một thời gian như trong khuôn khổ những cuộc thương lượng Nhật - Mỹ. Nhưng điều này sẽ không kéo dài. Mọi người đều hiểu rằng nước Nhật không thể tự cắt mình ra khỏi thế giới, Ngược lại là đằng khác".
     
  2. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Eto Shinkichi : những nguy cơ của chủ nghĩa dân tộc Nhật Bản.

    Mọi người không phải ai cũng dứt khoát được như Okita Saburo trong đánh giá. Eto Shinkichi, chủ tịch Đại học Châu Á, một khu quần thể đại học ở ngoại ô Tokyo, là một con người thăng tiến nhanh ở Nhật. Tháng 5/1990, tờ Asahi Shimbun dành hẳn một trang đăng ảnh của ông, giới thiệu ông trong bộ quần áo thể thao, như một hình mẫu của giới trí thức Nhật hiện đại, mở ra thế giới hiện đại. Thân cận với giới cầm quyền. Ông sinh ở Thẩm Dương, Trung Quốc, lúc đó bị Nhật chiếm đóng, ông rời Thẩm Dương năm 16 tuổi. Ông am hiểu khá sâu sắc ngôn ngữ và xã hội Trung Quốc. Cuộc phỏng vấn ông tiến hành thoải mái bằng tiếng Hoa.
    Nước Nhật sẽ phải nắm giữ một vai trò chính trị quan trọng hơn trong thế giới hiện nay ?
    "Về lâu dài thì có, nhưng trước mắt thì không. Lý do rất đơn giản : sau khi thảm bại dưới hỏa lực của quân Đồng minh, những nhà lãnh đạo Nhật mất tự tin trên lĩnh vực chính trị. Cuộc hồi sinh kinh tế của chúng tôi là điều kỳ diệu, và lòng tự tin trở lại. Nhưng chưa phải trên lĩnh vực chính trị. Ông hãy nghiên cứu kết quả thăm dò dư luận gần đây. Đa số người Nhật không muốn nước Nhật trờ thành một cường quốc về chính trị. Họ mong muốn Nhật vẫn là một nước nhỏ trên lĩnh vực này. Nhưng về lâu về dài, sức mạnh kinh tế sẽ trở thành sức mạnh chính trị. Tiến trình đó đã bắt đầu. Chẳng hạn chuyến đi vừa rồi của thủ tướng Nhật Toshiki Kaifu ( mùa xuân năm 1990) qua Indonésie, Bangladesh và Sri Lanka. Chính phủ các nước đó đều vui mừng. Hơn nữa, tất cả đều xin tiền nước Nhật. Thủ tướng chúng tôi đã trả lời họ : "Vâng, vâng, vâng, chúng tôi sẽ cho các ông". Đã có cải thiện mối quan hệ giữa Nhật với các nước ông đã đến thăm. Như vậy, tiền là một loại thế lực chính trị. Về lâu dài, từng bước, vai trò chính trị của Nhật trên thế giới sẽ lớn dần. Đó là ý kiến của tôi".
    Nhưng người Nhật hiện nay đã đủ trưởng thành để tự xác định một đường lối chính trị đối ngoại và một nền ngoại giao thật sự độc lập với Hoa Kỳ chưa?
    "Câu trả lời của tôi có tính hai mặt : vừa có, vừa không. Vâng, người Nhật đã đủ trưởng thành để quyết định không biến nước Nhật thành một cường quốc quân sự. Sức mạnh quân sự không phải là một phương tiện để điều khiển nền chính trị thế giới, đó là điều người Nhật đã học được trong lịch sử gần đây của mình. Nhưng tôi muốn nói thêm rằng, vì người Nhật đã tìm lại được lòng tự tin từ sức mạnh kinh tế của mình, họ đã nhiễm thói suy nghĩ của một anh "nhà giàu mới" - "Bây giờ ta đã có tiền" : thói suy nghĩ như vậy khá phổ biến. Họ bắt đầu nhìn các nước nghèo từ bên trên. Đó là lý do tại sao câu trả lời của tôi vừa có vừa không".
    Trong bối cảnh đó, phải chăng nước Nhật sẽ không cần đến sự bảo trợ của Mỹ ? Eto Shinkichi trả lời :
    "Không. Sau khi bại trận, người Nhật đã phát triển mối quan hệ mật thiết với Hoa Kỳ. Mối quan hệ đó thể hiện không chỉ ở liên minh quân sự giữa hai nước, mà cả ở lòng tin cậy vững chắc với Nhật đối với nền dân chủ đại nghị Hoa Kỳ và cả đối với nền dân chủ Châu Âu nữa. Trong lĩnh vực khoa học xã hội và khoa học tự nhiên, các dân tộc trên đây đang xích lại gần nhau. Chúng tôi hợp tác chặt chẽ với Hoa Kỳ về mặt khoa học. Đa số những nhà nghiên cứu hàng đầu của Nhật đã theo học ở Hoa Kỳ. Trong giới doanh nghiệp và quản lý xí nghiệp cũng vậy. Chúng tôi cũng đã học được nhiều điều ở người Mỹ trên lĩnh vực này. Và tôi không nghĩ rằng các mối quan hệ đó sẽ lơi lỏng trong một tương lai gần. Nếu như có một trào lưu dân tộc chủ nghĩa cực đoan dẫn đến sự chia cắt nước Nhật với Hoa Kỳ, thì điều đó là một báo hiệu nguy hiểm về sự trỗi dậy của chủ nghĩa quân phiệt Nhật, Mối quan hệ mật thiết giữa Hoa Kỳ và Nhật là một cơ chế tốt, ngăn chặn sự trổi dậy như thế".
     
  3. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Người Nhật trở nên xấc xược

    Nhưng, một khi nước Nhật thấy mình đã đứng đầu trên nhiều lĩnh vực, liệu người ra có phải lo ngại về sự bộc phát của chủ nghĩa dân tộc hay chủ nghĩa tân-dân tộc ?
    Eto Shinkichi trả lời :
    "Vâng. Tôi rất sợ điều đó. Sự khôi phục sự tự tin từ thành tựu kinh tế đã kích thích phục hồi sự tự tin trên những lĩnh vực khác. Như tôi đã nói với ông, sự tự tin về kinh tế sẽ phát triển thành sự tự tin chính trị. Đó là chủ nghĩa dân tộc. Nếu chủ nghĩa dân tộc lan tràn khắp nơi thì sẽ rất nguy hiểm. Tôi xin lấy một ví dụ : Năm 1932 hoặc 1933 gì đó, quân đội hoàng gia Nhạt có mua một số xe cơ giới Mỹ hiệu Ford và Chevrolet dùng vào mục đích quân sự. Bằng cách đó, quân đội này không thể hoạt động theo ý mình một cách độc lập với Mỹ. Nói cách khác, công nghiệp xe hơi Mỹ đã giúp quân sự hóa nước Nhật, giúp Nhật xâm lược Trung Quốc vào đầu những năm 30. Sau đó, chính phủ Nhật đã nỗ lực và đã thành công trong việc chế tạo xe hơi, tàu thủy và máy bay ngay tại Nhật. Và thế là đến năm 1941, chính phủ quân phiệt Nhật tuyên chiến với Hoa Kỳ".
    Eto Shinkichi chứng minh tiếp :
    "Lòng tự tin vào nền kinh tế của chúng tôi là một điều tốt. Nhưng nếu sự tự tin được phục hồi tự một nền kinh tế hùng mạnh, lại dẫn đến sự khôi phục tự tin về chính trị thì sẽ rất nguy hiểm. Tôi đã thấy ở một số người Nhật thái độ ngạo mạn, hung hăng đối với những quốc gia láng giềng và ngay cả đối với Hoa Kỳ. Tranh luận thằng thắn với một người ngoại quốc thì tốt. Song thái độ xấc xược thì không tốt. Nhưng, bất hạnh thay, người Nhật lại càng lúc càng tỏ ra xấc xược. Họ trở nên hiếu chiến đối với những dân tộc khác. Điển hình nhất có lẽ là cách cư xử của khách du lịch Nhật, những thanh niên đi du lịch Hồng Kông, Manille, Singapour. Họ có tiền, họ mua sắm đủ thứ, và họ không giấu giếm thái độ khinh miệt đối với người dân địa phương. Chiều hướng đó là triệu chứng của một mối hiểm họa tiềm tàng !"
    Tôi bày tỏ sự kính phục đối với thái độ thẳng thắn của Eto Shinkichi và hỏi ông xem xu hướng đó sẽ dẫn đến đâu ?
    "Tôi không nghĩ rằng người Nhật phải che giấu lòng tự tin đã tìm lại được. Song tôi cũng không tin rằng họ lại cần phải trở nên quá ngạo mạn và hung hăng như vậy. Điều quan trọng là cách giáo dục lớp trẻ sao cho họ thấm nhuần cách cư xử thế nào trong cộng đồng quốc tế. Đó là lý do tại sao tôi đánh giá cao tầm quan trọng của ngàng giáo dục. Tôi ủng hộ tư tưởng rất vững chắc về việc nhất thiết phải giáo dục cho lớp trẻ Nhật cái gọi là "lịch sự quý phải". Chúng tôi phải đấu tranh chống xu hướng trờ thành những anh "nhà giàu mới". Nước Nhật không có nguồn tài nguyên thiên nhiên, đất đai không rộng. Kho tàng duy nhất đích thực của nước Nhật là nguồn nhân lực. Đó là lý do tại sao dân tộc Nhật phải xứng đáng được tin cậy ở nước ngoài. Và để xứng đáng được tin cậy, họ phải chân thành hơn, tôn trọng những cam kết của mình. Chỉ có cải thiện những mối quan hệ giữa dân tộc Nhật với các dân tộc khác trên thế giới thì mới đảm bảo được nền thịnh vượng của nước Nhật. Đó là lý do tại sao tôi đang nỗ lực truyền dạy những giá trị ấy ở đây. Nếu không, chúng tôi sẽ dễ trở thành một thứ người Carthage mới : Họ có tiền nhờ khống chế nền thương mại ở Địa Trung Hải, họ trở nên hùng mạnh, nhưng cuối cùng họ bị người La Mã đánh bại. Chúng tôi đã trở nên giống người Carthage rồi chăng ? Còn La Mã, có thể mai đây sẽ là người Nga, người Trung Quốc.
     
  4. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Người Nhật nào dám mơ đến chuyện thống trị thế giới?

    Có phải vì những lý do vừa nêu qua mà ở phương Tây có mối lo sợ mới đã hình thành. Lo sợ về một nước Nhật vốn tự đặt cho mình sứ mệnh, như cách đây 60 năm chinh phục thế giới ? Eto Shinkichi trả lời ngay :
    "Thật ngu xuẩn, ngu xuẩn ! Hitler đã tiến hành một chiến dịch tuyên truyền rộng lớn kết tội người Do Thái là nuôi mộng lâu dài thống trị thế giới. Nước Nhật không có tham vọng đó. Chúng tôi là một nước nhỏ. Vả lại, liên minh quân sự gắn chúng tôi với Hoa Kỳ là rất quan trọng. Liên minh đó, từ hai bờ Thái Bình Dương, sẽ tiêu diệt mọi khả năng bộc phát tham vọng thống trị thế giới của Nhật Bản. Dẫu rằng tôi nghĩ không thể có, nhưng giả như ông gặp một người Nhật nào nuôi tham vọng như thế, xin ông vui lòng trở lại nói cho tôi biết (Eto Shinkichi cười ròn rã và nói tiếp) Những người như ông Ishihara chỉ là một thiểu số thuộc cánh hữu. Còn ông Morita thì đó chỉ là một nhà doanh nghiệp.
    Tôi thoáng thấy một cảm giác khinh bỉ trên gương mặt của Eto Shinkichi khi ông nói đến tiếng "nhà doanh nghiệp".
    Tuy vậy, theo nhịp độ của chi phí quân sự hiện nay, dù muốn dù không, nước Nhật sẽ là một cường quốc quân sự quan trọng trong vòng 10 năm. Điều đó có tốt không ?
    "Tốt hay xấu, tôi không biết. Nhưng đương nhiên khả năng quân sự của Nhật sẽ tiếp tục đạt mức quan trọng, theo yêu cầu của người Mỹ. Họ muốn giảm chi phí của họ trong khu vực. Chừng nào mà lực lượng quân sự của Liên Xô ở Sibérie không tăng cao quá thì những khả năng quân sự của Nhật chỉ có thể phát triển từng bước. Điều này không thể tránh khỏi. Hãy yêu cầu của những nhà lãnh đạo Liên Xô giải tán những kho vũ khí của họ ở khu Đông Á. Đổi lại, lực lượng quân sự Mỹ và Nhật sẽ được cắt giảm.
     
  5. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Lớp trẻ Nhật mở rộng với thế giới

    Nước Nhật ngày mai, đó là lớp thanh niên. Liệu họ có đi đúng hướng không ? Họ có hiểu thế giới bên ngoài tốt hơn cha ông họ không ? Eto Shinkichi nói :
    "Vâng, không thể chối cãi. Thế hệ trẻ đã không ngừng phát triển sự hiểu biết thế giới hiện đại và sự hợp tác quốc tế. Nhưng, đồng thời, với điều kiện vật chất dư thừa, lớp trẻ càng lớn càng trở nên ích kỷ. Phần đông họ không hiểu các đức tính bác ái và tự nguyện. Ở Châu Âu các bạn, bạn có được một tôn giáo nhân ái, đó là đạo Ky-tô. Đạo Ky-tô có hai bộ mặt. Một mặt mang một quan điểm hết sức hẹp hòi : tin vào sự hiện hữu của một thượng đế duy nhất và tin rằng lòng tin vào thượng đế là điều tích cực duy nhất, còn lại hết thảy là sai lầm. Như thế thì thật hẹp hòi. Nhưng, đồng thời, giáo lý của Giêsu thật là bác ái. Bạn đã đọc lá thư đầu gửi cho người Corinthô trong chương 13 chưa ? Hãy đọc đi ! Một chương ca ngợi tình thương tuyệt vời ! Giáo lý này đã khơi dậy nơi các bạn đức tính tự nguyện. Đó là lý do tại sao nhiều người Châu Âu tự nguyện ra nước ngoài để giúp đỡ tha nhân. Viện trợ kinh tế của Châu Âu cho các nước thuộc "thế giới thứ ba" thật là lớn. Về phần người Nhật chúng tôi, sau chiến tranh, chúng tôi trở nên ích kỷ. Chỉ khi miễn cưỡng và bị ép buộc, chính phủ mới tăng viện trợ kinh tế cho các nước "thế giới thứ ba". Tựu chung, lớp trẻ đang đi đúng hướng, nhưng chúng phải đẩy hơn nữa sự nghiệp giáo dục."
    Thiếu một mô hình phát triển, song vì đã giỏi hơn thầy của họ, nước Nhật sẽ làm gì ?
    "Đây là một thách đố mới cho chúng tôi. Chúng tôi biết. Từ hơn 2.000 năm nay, tai chúng tôi đã nghe, mắt chúng tôi đã thấy và đem về nước biết bao nhiêu điều từ bên ngoài, rồi sau đó, Nhật hóa tất cả. Bây giờ, điều đó đang thay đổi. Chúng tôi phải tập trung vào chính những giá trị của chúng tôi. Phải làm thế nào hoàn thiện chúng. Vai trò của giáo dục sẽ là căn bản. Liệu nước Nhật sẽ ứng xử như thế nào với vị thế số một về công nghệ trên thế giới ? Cũng như với tư cách người giàu nhất thế giới ? v.v... Nhưng tôi lạc quan hơn và tôi rất hãnh diện đã dành trọn đời tôi cho sự nghiệp giáo dục thanh niên".
     
  6. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Miyoshi Osamu : Nước Nhật phải là người bảo vệ Châu Á

    Miyoshi Osamu là chủ tịch Hội nghị chiến lược toàn cầu của Nhật, giáo sư danh dự của Đại học Kyoto. Đó là một ông già mệt mỏi. Nhưng ông vẫn không từ bỏ quan điểm của mình, đôi khi rất gần với thứ chủ nghĩa tân-quốc gia. Tôi đã gặp ông ta tại nhà, một căn hộ lộng lẫy của một công thự nằm ở phía bắc Tokyo, có tên là "Acro City". Biểu tượng của nước Nhật ngày mai, khối công trình thu nhỏ này trông thật đáng sợ. "Acro City" là một tổng thể bê tông khổng lồ, ở gần ga Veno, lối vào của nó được trang trí bằng ba cột trụ theo kiểu Hylạp, còn toàn bộ công trình lại chỉ thấp thoáng bóng dáng của lối kiến trúc này. Trong các thang máy cực kỷ hiện đại, nhạc nhẹ nổi lên thường xuyên. Tổ hợp bất động sản trường phái vị lai này xa lạ hẳn với hoàn cảnh của khu Minami Senju, một khu vực cuối cùng của thủ đô còn giữ lại được cảnh quan của Tokyo cổ kính.
    Các ý kiến của Miyoshi Osamu đôi khi đáng ái ngại. Nhưng ông quả quyết chống lại thứ chủ nghĩa quốc gia của Ishihara. Song, ông tranh đấu cho một nước Nhật hùng mạnh sẵn sàng trở thành người giữ gìn sự ổn định của Châu Á. Có phải ông thuộc về thiểu số người luyến tiếc một nước Nhật cổ đã qua, như một vài đồng bào của ông đoan quyết ?
    "Trong vòng mười năm tới - ông nói - chúng tôi sẽ tham dự vào quá trình toàn cầu hóa nền kinh tế thế giới. Nhưng, đồng thời, thế giới lại sẽ chia ra làm ba khối kinh tế : cộng đồng Châu Âu; Đông Á - với trung tâm là Nhật; và Bắc Mỹ. Tôi hy vọng một sự chuyển biến như thế sẽ không dẫn đến một tình huống tương tự như đầu những năm ba mươi. Để tránh điều đó, chúng tôi phải thúc đẩy sự tương đương giữa ba khối ấy. Chỉ mới cách đây một năm, người ta đã hô hoán lên rằng trung tâm kinh tế thế giới đã chuyển về Châu Á- Thái Bình Dương. Bây giờ, người ta lại khẳng định rằng trái tim kinh tế thực thế lại đặt ở Châu Âu, còn CEE trở thành trung tâm của một Châu Âu lớn và Liên Xô gia nhập cơ cấu này. Trên binh diện kinh tế, chúng tôi có thể vẫn còn lạc quan đôi chút về sự chuyển dịch trung tâm thế giới về Châu Á. Nhưng, trên bình diện chính trị thì không, bởi phần thế giới này rất manh mún, không chắc chắn. Tương lai Trung Quốc sẽ ra sao ? Việt Nam sẽ ra sao ? Bắc Triều Tiên ra sao ? và Phillippines nữa ? Trong tương lai, Nhật sẽ đối đầu với nhiều tình huống rất bất ổn".
    Ông nói thêm :
    "So với Châu Âu, nước Nhật có nhiều bất lợi. Tại Châu Âu, các bạn làm việc cho một cộng động và cộng đồng này đảm bảo an ninh chung, giúp cho việc sử dụng tốt hơn các khả năng sáng tạo của dân tộc các bạn, kể cả các nước Đông Âu. Cục diện ở Châu Á lại là sự chi cắt. Các hệ thống chính trị đối nghịch nhau. Sự khác biệt rất lớn về mức giàu có. Trước ngưỡng của nước Nhật, nhiều cục diện đe dọa bùng nổ. Có thể chắc là các căn cứ quân sự Mỹ ở Châu Á sẽ đóng cửa trong thập niên tới. Năm 1998 sẽ kỷ niệm 100 năm sự hiện diện của Mỹ ở Phillippines. Nhưng tôi nghĩ rằng trước khi đến ngày đó, sự hiện diện quân sự này sẽ phải biến mất khỏi lãnh thổ Phillippines. Quốc sự Mỹ đang chuẩn bị cho tình huống này".
    Vậy, vấn đề chỉ còn lại là Nhật phải trở nên chín chắn hơn trên bình diện về chính trị, để tự chuẩn bị cho các thay đổi này ? Miyoshi Osamu cười :
    "Ồ, cảm ơn ! Cảm ơn. Tôi vẫn còn khá bi quan về điều ấy. Phẩm chất trí tuệ của các chính trị gia của chúng tôi còn rất kém. Cái nhìn của họ về chiến lược toàn cầu của Nhật còn rất non yếu".
    Nhà trí thức này nói tiếp :
    "Ai sẽ là người trong số các chính trị gia của Nhật có thể trở thành một lãnh tụ tầm cỡ thế giới, nếu như ông ta được nước Nhật tuyển lựa ? Bạn có tìm ra được ai không ? Không. Không có lấy được một người. Từ lâu, tôi đã nghĩ rằng Nhật càn phải trở nên độc lập hơn đối với Mỹ. Tất nhiên không nhất thiết phải đoạn tuyệt với họ. Nước Nhật là một đảo quốc và nó cần liên minh với các cường quốc khác. Nhưng Nhật cần phải độc lập hơn nữa. Thế nhưng, tôi chỉ toàn thất vọng về vấn đề này. Để cho các mối quan hệ giữa Tokyo và Washington trở nên chín muồi hơn, cần phải để cho Nhật độc lập hơn, để cho nó tự quyết định chiến lược quốc gia của nó. Đúng là Bộ ngoại giao có nghiêng về vấn đề này. Nhưng cơ quan Phòng vệ (Bộ) thì không hề có ý kiến về vấn đề này. Và đừng nghĩ rằng Nhật Bản rồi sẽ trở thành cường quốc quân sự thứ ba của thế giới. Đó là chuyện bá láp ! Xét về mức chi phí quân sự thì có thể là như vậy. Song ngân sách quốc phòng của chúng tôi đã bị hoang phí. Quá nhiều tiền đổ ra chỉ có được nhưng kết quả nhỏ nhoi. Về mặt quân sự, Nhật vẫn còn lệ thuộc rất nhiều vào sự bảo trợ của Hoa Kỳ. Tự một mình thì Nhật sử dụng không được bao nhiêu các sức mạnh của nó. Nó cần được Mỹ bảo trợ. Thế mà các lực lượng của Mỹ lại sẽ rút khỏi phần đất này trước khi những năm 90 kết thúc".
     
  7. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Nước Nhật phải tái vũ trang, nhưng lại còn e ngại

    Miyoshi Osamu giải thích:
    "Chúng tôi sẽ phải tự vạch ra chiến lược riêng của mình và tổ chức một hệ thống phòng thủ hiệu quả hơn, để đủ sức ổn định tình hình chính trị trong khu vực này của thế giới. Nhưng chính phủ của chúng tôi, Đảng Dân chủ-Tự do cầm quyền, lo sợ các phản ứng của cộng đồng quốc tế và trong nội bộ nước Nhật. Chính phủ cũng lo ngại sự chống đối của một số quốc gia như Nam Triều Tiên, Trung Quốc và các nước ASEAN. Thế mà chúng tôi lại có trách nhiệm ổn định tình hình ở châu Á và Thái Bình Dương. Vì vậy, chúng tôi phải có một chiến lược quốc gia. Để đạt mục đích đó, chính phủ chúng tôi, bắt đầu từ thủ tướng, sẽ phải cố thuyết phục dân Nhật và các quốc gia láng giềng về sự cần thiết của các thay đổi này, vốn sẽ chỉ nhằm ổn định tình hình ở Viễn Đông và khu vực Thái Bình Dương. Chúng tôi không có ý định lập lại những sai lầm trong quá khứ. Nhưng, để được như thế, chính phủ phải tổ chức lại toàn thể các Bộ, không chỉ Bộ Ngoại giao và Cục phòng vệ, mà cả MITI, Bộ Giáo dục và các cơ quan chính quyền khác nữa.
    Mức chi phí quân sự chiếm 1% tổng sản phẩm quốc gia là đủ. Vấn đề thực sự trong việc phòng thủ của chúng tôi thuộc về lĩnh vực tâm lý. Một vấn đề tâm lý ở tầm cỡ quốc gia liên quan đến một vấn đề hợp pháp. Nước Nhật bị cấm xây dựng một quân đội đúng nghĩa. Nếu có chiến tranh, chúng tôi sẽ không thể nào đóng vai trò gì một mình được. Như vậy, trong trường hợp giả sử Liên Xô tiến chiếm đảo Hokkaido, thì một tình trạng cực kỳ hỗn loạn sẽ bao trùm các văn phòng của Cục phòng vệ. Hãy thử xem nào ! Xe tăng của chúng tôi sẽ được các nhân viên cảnh sát ở các ngã tư đường phố điều khiển. Thật nực cười. Nhưng cho đến bây giờ, các chính phủ kế tục nhau ở Nhật vẫn lẩn trách không đề cập đến các vấn đề phức tạp đó. Họ không chịu nói sự thật cho dân chúng về sự bất ổn của tình hình ở châu Á-Thái Bình Dương."
     
  8. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Nhật Bản, cường quốc đang suy tàn ở châu Á ?

    Miyoshi Osamu nói thêm :
    "Nếu như các quyết định này không được chấp nhận, tôi e rằng sức mạnh của Nhật Bản sẽ bị giảm đi. Ông đã rõ dân tộc chúng tôi đang già đi. Có nhiều người già hơn và có ít trẻ em hơn. Nhật Bản sắp sửa đạt đến đỉnh cao sức mạnh của nó trong những năm 90 chứ không phải trong thế kỷ. Chúng tôi cần có nhiều trẻ con hơn nữa. Chúng tôi không thể ngăn cản phụ nữ làm việc, nhưng chúng tôi phải thuyết phục họ có nhiều con hơn".
    Còn về khả năng thống trị toàn cầu của Nhật ? Cũng giống như những người khác, Miyoshi Osamu cho rằng điều đó khó tin. Nhưng ông không cười.
    "Tôi có biết các quan điểm này. Đó là một phản ứng quá cảm tính. Chúng tôi có xâm lăng nước nào đâu ! Ngay cả trên phương diện hoàn toàn kinh tế. Tuy vậy, đúng là chúng tôi có thích nghi với thế giới bên ngoài. Nhưng thống trị ư ? Chúng tôi không thể làm điều đó. Chúng tôi chỉ có được mỗi sức mạnh kinh tế và tài chánh thôi. Không hề có tiềm năng chính trị và ngoại giao. Cũng không có đủ bản lĩnh để vạch ra chiến lược lâu dài. Ông thử bảo làm sao mà chúng tôi chiếm giữ được một vị trí thống trị được ? Tôi so sánh Liên Xô với Nhật Bản. Một nước là người khổng lồ về quân sự, nhưng là một anh lùn về kinh tế. Nước kia là người vĩ đại về kinh tế, nhưng là một em bé về quân sự và chính trị. Không có chiến lược sử dụng sức mạnh kinh tế của mình, nước Nhật bị mất cân đối rất nhiều. Có thể nói sức mạnh quân sự của nó bị vô hiệu hóa. Một quốc gia như thế không có điều kiện để trở thành một cường quốc bá chủ. Bà Cresson đã sai lầm".
    Để thay đổi ngày mai mà không gây khủng hoảng, nước Nhật phải tránh khiêu khích các quốc gia láng giềng và giữ một thái độ thận trọng. "Chúng tôi sẽ còn phải giữ sự khiêm tốn trong một thời gian rất lâu để tránh trở nên xấc xược". Miyoshi Osamu nhìn nhận rằng các nhà lãnh đạo kiểu như Ishihara sẽ đưa nước Nhật đến một thảm họa mới. Để thay đổi trong những điều kiện tốt đẹp, cần công khai thừa nhận những lỗi lầm của quá khứ, không sợ phải nói rõ sự thật, toàn bộ sự thật, cho lớp trẻ. Kể cả các lỗi lầm bi thảm mà nước Nhật đã mắc phải. Để cho lớp trẻ Nhật hiểu rõ lịch sử của nước họ, trong các sự xâm lược của Nhật ở Châu Á. Nhưng đồng thời, học sinh Nhật sẽ phải tự hào lần nữa về lá cờ Tổ quốc mình, Hinomaru. Vả lại, việc chào cờ trong các trường học, mới đây đã chính thức trở thành qui định bắt buộc, bất chấp sự phản đối của phần đông phụ huynh và giáo chức Nhật. Nhưng Miyoshi Osamu thì ủng hộ.
    "Các sách giáo khoa của chúng tôi phải giảng dạy cho trẻ em Nhật về cách thức chúng tôi đã xử sự trong thời kỳ chiến tranh với Trung Hoa và Hoa Kỳ. Việc chào cờ Hinomaru trong trường học có nguy cơ làm sống dậy kỷ niệm bi thảm mà chúng tôi đã trải qua. Nhưng điều đó thật là tốt đẹp ! Ở Châu Âu cũng vậy, trẻ em được tiếp cận với ký ức tập thể. Và điều đó thật lành mạnh. Bởi đó là sự thật lịch sử. Chúng cần phải biết. Điều này thật thiết yếu".
     
  9. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Kazuo Nukazawa : Nước Nhật không thể còn mạnh mãi được

    Là tổng giám đốc của Keidanren, tổ chức giới chủ lớn đầu tiên, Kazuo Nukazawa là một nhân vật quyền thế, có tiếng nói quyết định trong giới cầm quyền chóp bu ở Tokyo. Kiến thức rộng, nói tiếng Anh, ngưỡng mộ văn học Châu Âu, say mê điện ảnh, ông đã tự mình làm nên sự nghiệp. Xuất thân từ một gia đình bị phá sản sau chiến tranh, ông vẫn còn nhớ những năm tháng khó khăn vì thiếu thốn, khi mà những người trong gia đình ông chen chúc trong căn nhà lụp xụp gần một cái giếng ở Fukushima phía Bắc nước Nhật. Ông đã phải bươn chải để sống còn. Ngày nay, ông có thế lực và giàu có. Ông tiếp tôi suốt nhiều tiếng đồng hồ tại văn phòng của mình, trên tầng bảy cao ốc của Keidanren tại Otemachi, trái tim và lá phổi tài chính của nước Nhật. Trong lối vào tòa nhà, cũng như ở mỗi tầng lầu, một màn ảnh chữ số điện tử, không phải chỉ giờ, mà là cho biết trị giá đương thời của đồng yên đối với đôla Mỹ. Ở tầng thứ 14 và 15 là "căn phòng vàng" và "căn phòng kim cương" đầy bí ẩn, nơi hội họp sang trọng dành riêng cho giới lãnh đạo cao cấp.
    Kazuo Nukazawa tỏ ra cực kỳ nhiệt tình trong lúc tiếp tôi. Ông chỉ cho tôi xem các bức chân dung khác nhau và ảnh vị giám đốc tiền nhiệm của Keidanren. Tôi được mời cùng ăn trưa với ông gồm hai đĩa sashimi tuyệt vời ( thịt cá sống), một nữ chiêu đãi viên khúm núm phục vụ theo kiểu Nhật. Chúng tôi nói chuyện nhiều về Phật giáo, về Ky tô giáo, về Khổng giáo, về các nhà văn lớn Châu Âu và nói một chút ít về kinh tế. Mặc dầu là người có thế lực và giàu có, Kazuo Nukazawa biết cách tạo sự thoải mái cho một nhà báo như tôi. Ông kể cho tôi về gia phả của gia đình mình mà ông tìm ra được gốc gác xa đến 1.200 năm ở Triều Tiên và Nhật Bản. Vui tính và khỏe mạnh, ông chưa lúc nào rời bỏ vẻ vui tươi của mình, dù là đôi khi các câu hỏi đặt ra cho ông có pha chút hỗn xược.
    Có phải nước Nhật sẽ hướng về thế giới bên ngoài nhiều hơn nữa trong những năm sắp đến ?
    "Đó là lẽ tất nhiên. Cả khi không có nỗ lực đặc biệt nào về phần mình, chúng tôi vẫn có mỗi năm khoảng 10 triệu người đi du lịch nước ngoài. Họ dùng thức ăn thức uống ở nước ngoài, nói chuyện với người nước ngoài, trao đổi các ý kiến, thắt chặt các dây liên hệ. Mặt khác, một lượng lớn người nước ngoài sống ở Nhật Bản, nhất là các nhà doanh nghiệp và tài chính. Dần dần người Nhật quen thuộc nhiều hơn với thế giới chung quanh. Không phải là một chuyến đi du lịch làm thay đổi họ được đâu. Nhưng thật ra cũng tốt hơn là ngồi ở nhà nhiều, phải không ? Khi họ quan sát các ông, người Pháp, người Mỹ hay người nước khác, những người Nhật này nhận ra các ông cũng là con người như chúng tôi".
    Kazuo Nukazawa nghĩ gì về việc người ta gán cho Nhật muốn thống trị thế giới ? Ông cười phá lên rất lâu rồi sau đó ông nói :
    "Tôi đã moi trong đầu để cố tìm những từ tao nhã hơn là từ "ngu xuẩn". Nhưng tiếc thay, tôi đã không tìm ra. "Ngu xuẩn" là từ thích hợp hơn cả. Làm thế nào mà Nhật Bản có thể thống trị được ? Nếu muốn thống trị thì phải cần cả một bộ máy đủ sức duy trì sự thống trị ấy. Phải có lực lượng hải quân, không quân, hệ thống công an. Phải có trong tay những phương tiện để trừng phạt những kẻ bất tuân phục. Tôi không nghĩ rằng chúng tôi có tất cả những thứ đó, Ông biết đấy, khi Sony thiết lập một nhà máy ở Alsace thì có phải là chúng tôi thống trị nước Pháp không ? Tôi không tin như vậy. Mặt khác, chính phủ Pháp có quyền làm bất cứ việc gì họ muốn về cái nhà máy đó chứ. Cũng bằng cách đó, cơ sở Sony xây dựng ở San Diego có thể bị quốc hữu hóa, nếu như bàng California muốn như thế. Vậy hãy nên nói về sự tương thuộc, không có chuyện thống trị".
    Thế nhưng, khi một công ty hàng đầu của Nhật tiến hành việc phi địa phương hóa, thì thường quan điểm và các mục tiêu sản xuất của nó đều do hãng mẹ ở Nhật Bản quyết định ? Kazuo trả lời :
    "Vâng, trong vòng một hoặc hai năm. Nhưng, ngày càng nhiều, các công ty Nhật bố trí những đơn vị nghiên cứu và phát triển (R&O) ở Châu Âu hoặc ở Mỹ. Bởi vì nếu không sử dụng đến các tài năng tại chỗ, thì sẽ thất bại. Những qui luật đơn giản của thị trường mách bảo cho các hãng này phải mở những cơ sở tại chỗ. Cần phải sử dụng những tài năng lớn tại nơi các xí nghiệp này đứng chân. Đó là lý do tại sao Nissan đến Ý để yêu cầu các nhà vẽ kiểu người Ý vẽ mẫu xe hơi cho Nissan. Đây chính là điều diễn ra khi ta có một tầm vóc quốc tế. Trước tiên, là điều chỉnh các khoản đầu tư ở nước ngoài. Sau đó là nhờ đến nguồn nguyên liệu địa phương để đáp ứng tốt hơn sở thích của quần chúng địa phương".
    Nhưng hãy xem những gì diễn ra ở nước Anh. Nhiều ngành kinh tế đã bị bị chết rồi hoặc sắp chết. Các nhà đầu tư Nhật không thể trở thành một thứ vũ khí thống trị tốt hơn sao ?
    "Không, tôi không tin. Thậm chí ngay cả khi chúng tôi tiếp tục đầu tư ở đó theo cùng một nhịp độ trong 10 năm, 20 năm thì sản lượng của Nhật Bản ở nước Anh cũng chỉ vào khoảng 10% tổng sản lượng của Anh. 90% còn lại sẽ vẫn là sản lượng quốc gia của Anh, hoặc do nguồn đầu tư của các nước khác. Cho nên, khi tôi nghe những gì bà Cresson nói, tôi đã muốn nói với bà rằng : "Đâu là lý do khiến bà e ngại ? Làm thế nào Nhật có thể đủ sức thống trị ? Hãy cứ hỏi nước Anh xem có phải chính sách ngoại giao hoặc chính sách đối nội của họ sẽ bị những nhà doanh nghiệp Nhật thống trị ?". Nhưng, ông thấy không, tôi nghĩ rằng trong thâm tâm người Nhật hiểu rõ các tâm trạng của bà Cresson. Họ cũng đã nói hệt như bà ấy, khi nói về "sự thống trị của Mỹ", về "sự thách đố của Nhật", hết thảy rồi cũng sẽ kết thúc. Ông hiểu rõ "sự thách đó của Pháp" ở Châu Phi, ở Algérie hoặc ở Đông Dương là gì đấy chứ ? Thế mà xong rồi đấy. Và lịch sử lại lập lại. Hơn nữa, đối với các ông, điều đó còn được tăng cường bằng một lực lượng quân sự. Các ông có trong tay một bộ máy đàn áp, Người Nhật lại không có cái đó".
     
  10. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Sự suy sụp của Nhật Bản chỉ là vấn đề thời gian

    Kazuo Nukazawa khẳng định :
    "Dù thế nào đi nữa sự suy sụp của Nhật cũng sẽ đến. Câu hỏi duy nhất là khi nào. Và chúng tôi không biết được. Nhưng, có lẽ điều đó không quan trọng lắm. Bởi vì, so với lịch sử lâu dài 2.000 năm đến 3.000 năm của đất nước chúng tôi, một khoảng cách 10 năm thì chẳng có nghĩa lý gì. Nếu sự suy sụp đó bắt đầu vào thiên niên kỷ thứ hai hoặc vào năm 2020 thì điều đó chẳng có gì khác biệt cả. Bao lâu nước Nhật không đánh nhau với Trung Quốc hoặc Liên Xô thì mọi chuyện đều tốt. Nếu như người Nhật có mức thu nhập hàng năm từ 20.000 đến 25.000 đôla thì một sự suy sụp chả có gì quan trọng. Nếu như sự suy sụp này làm giảm thu nhập từ 25.00 đôla xuống còn 24.000 đôla thì cuộc đời vẫn tiếp tục chứ, phải không ? Rõ ràng là dân số Nhật đang già đi. Trong điều kiện này, làm sao nền sản xuất của Nhật có thể tiếp tục mà không bị ảnh hưởng ? Còn về trạng thái tâm lý của quần chúng trước suy sụp này, trước khi thu nhập của họ giảm từ 25.000 đôla xuống 20.000, rồi 18.000 hoặc 15.000 đôla, thì chỉ là trải qua một giai đoạn mà mọi người cảm thấy khó chịu. Cũng giống như trường hợp Tân Tây Lan hiện nay. Tôi từ Tân Tây Lan về và tôi đã nhìn thấy sự suy sụp này. Họ có mức sống thuộc vào loại cao nhất thế giới. Bây giờ, thứ hạng của họ trên thế giới không ngừng tụt xuống. Nhưng hãy nhìn họ sống. Họ sống bình an tỏng một môi trường lành mạnh. Và đây có thể sẽ là tương lai của người Nhật. Và rồi, ông biết không, năm 2.020 hoặc 2.030, trong 30 hoặc 40 năm, dù ở Nhật hoặc một làng Nhật ở Bồ Đào Nha, hoặc một làng Nhật ở Canada đi nữa, chúng tôi bắt đầu hát : "Căn nhà chòi của tôi ở Canada". Khi đã đến đỉnh cao, ta bất cần biết nền kinh tế quốc gia bắt đầu xuống dốc hay không. Và rồi, dù sao thì tôi cũng để những vấn đề này lại cho những đứa con của con gái tôi. Tốt hơn cả là để lại vấn đề giải quyết cho các con của ta. Không nên tìm cách giải quyết tất cả trong thế hệ hiện nay. Điều đó không hay. Vợ tôi rồi tôi, chúng tôi đã tiết kiệm rất nhiều tiền để lại cho chúng. Nhưng chưa hẳn đó chuyện hay. Có lẽ chúng tôi nên nói với chúng thế này thì tốt hơn : "Các con bây giờ đã tốt nghiệp đại học, hãy tự xoay xở lấy". Chúng tôi đã nuông chiều chúng quá".
     
  11. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Châu Âu có một tương lai xán lạn

    Liệu các nhà doanh nghiệp hàng đầu của Nhật có thể tự dàn xếp với nhau để phân chia các thị trường lớn trên thế giới ? Nukazawa nói :
    "Không hề có chuyện đó ở chỗ chúng tôi. Nhưng mỗi ông chủ, dù là Nhật hay Mỹ, đều mong thắng đối thủ của mình. Hãy cứ hỏi bất kỳ chủ tịch hay giám đốc công ty nào xem: điều mơ ước thiết thân nhất của họ là thấy đối thủ cạnh tranh của mình biến mất. Đó là một mơ ước tự nhiên, phải không ? Nếu ông là ông chủ của nhật báo Le Monde, ông ao ước được thấy tờ Le Figaro biến mất. Chuyện cũng như vậy đối với ông chủ hãng Sony. Ông ta mong cho Philips biến mất. Nhưng ông ta cũng mong cả Toshiba, Hitachi hoặc National biến mất luôn. Trong cuộc cạnh tranh bên ngoài, người Triều Tiên đang bám sát nước Nhật. Hãy xem công nghiệp đóng tàu của Triều Tiên. Không ai dẫn đầu mãi được. Đó là quy luật. Tao đánh mày, mày đập tao, ai đó đánh đập tao. Thế giới là như vậy. Nhưng châu Âu có đủ lý do để hài lòng. Nó lớn lên với những lãnh thổ mới. Và nếu châu Âu sử dụng tay nghề có phẩm chất tốt của Đông Đức và của Tiệp Khắc thì đó là một điểm mạnh. Các ông cũng có những điểm yếu. Các ông phải cung cấp cho các nước Đông Âu cả một cơ sở hạ tầng cần thiết. Tấm huy chương của châu Âu có hai mặt. Một mặt: là một người em họ nghèo đói đến với gia đình ta, ngồi vào bàn và ta phải nuôi tử tế. Mặt còn lại: là ta có thêm một cánh tay có thể mang lại cho ta nguồn lợi tức bổ xung. Vậy là một mặt tiêu cực và một mặt tích cực. Về lâu dài, bản kết toán là tốt đẹp, song trước mắt trong vòng ba năm đầu tiên, rất xấu. Các ông phải cho họ tất cả mọi thứ từ đào tạo, vốn, năng lượng. Thật là nặng nề. Nhưng sau đó thì ...".
     
  12. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Trở thành số 1 liệu có ích gì ?

    Không thể không thừa nhận rằng một số người Nhật bày tỏ công khai sự khinh miệt của mình đối với các nước láng giềng. Kazua Nukazawa thừa nhận:
    "Vâng, đó là sự thật. Họ biểu lộ sự khinh miệt của họ. Nhưng chúng tôi đã phải cực khổ để có được vị trí ngày nay. Trong suốt 120 năm gần đây, người Nhật không ngừng nhìn về phương Tây và tự nhủ họ phải vươn lên cùng trình độ. Và động lực thực sự đằng sau mục đích đó là chúng tôi muốn cuối cùng cũng được đối xử ngang hàng với người phương Tây. Chúng tôi muốn không là cái đích cho sự khinh miệt của phương Tây. Theo tôi nghĩ đó là một phản ứng rất con người. Và nếu như chúng tôi có bày tỏ sự khinh miệt của chúng tôi đối với các nước nghèo châu Á, có thể đó là một điều tốt cho họ. Họ cũng sẽ phải làm việc cực khổ để thoát ra khỏi nghèo đói. Người Triều Tiên đã bắt tay vào rồi. Một nhà nghiên cứu Triều Tiên rất nổi tiếng có lần đã nói với tôi về ước vọng của dân tộc Triều Tiên. Họ hi vọng thống nhất bán đảo Triều Tiên và họ hy vọng qua mặt Nhật. Khi nghe nói vậy, tôi đã hỏi ông ta: "Anh muốn qua mặt Nhật để làm cái quái gì ? Khi anh đạt được đến trình độ này anh sẽ thấy rằng chẳng có cái gì ở đó cả !". Nhưng ông ta vặn lại tôi: "Chúng tôi muốn qua mặt Nhật. Có thể, cuối cùng là chúng tôi sẽ không thấy gì cả, như anh nói. Nhưng dầu sao đi nữa, chúng tôi muốn đến đó.
    Khát vọng này hoàn toàn tự nhiên. Và có lẽ còn phải đến hơn 50 năm để Triều Tiên đạt mục đích. Nhưng họ sẽ đến. Bởi vì chúng tôi, người Nhật, chúng tôi mất đi một cái gì đó quan trọng: một năng lực quốc gia. Chúng tôi thấy rằng khi đạt đến trình độ phát triển này, thì chúng tôi lại phát hiện ra những vấn đề xã hội mới. Cũng giống như nước Mỹ, đầy rẫy tội ác và tội phạm, một xã hội bất ổn ngay trong cùng một gia đình, với những con người mà ngay sau khi tốt nghiệp các trường đại học nổi tiếng đã ùa về Wall Street để chụp giật tiền của kẻ khác, với những con cá mập cuỗm bạc triệu ở Sở giao dịch chứng khoán chỉ nhờ vào các thông tin mà bạn bè của chúng ở Ngân khố Mỹ cung cấp. Đó là một sự thoái hóa hoàn toàn các phạm trù đạo đức. Vào lúc người dân phát hiện ra những kẻ kiếm được bạc triệu nhưng không phải tốn sức mà nhờ vào mồ hôi kẻ khác, thì toàn bộ xã hội bị đe dọa. Nước Nhật đang đi trên cùng một đường. Vì thế, tôi khuyến khích hai con gái tôi phải học cật lực ở trường đại học, phải thấm nhuần các giá trị phổ biến, phải đọc nhiều. Có kiến thức thì đó là một nguồn vui vĩnh cửu. Khi ta đọc một cuốn sách của Descartes, cũng giống như ta nói chuyện trực tiếp với anh ta. Tiền, quyền lực chỉ là phụ thuộc và thứ yếu trong đời."
     
  13. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Seizaburo Sato: Nước Nhật không sao chép, mà học tập ?

    Là giáo sư khoa Chính trị tại Đại học Tokyo và giám đốc nghiên cứu của Viện quốc tế về hòa bình của Nhật Bản, Seizaburo Sato là một loại người khác. Khô khan và dễ kích động, khuôn mặt luôn luôn cử động, dễ cười. Nói rằng ông tỏ ra rất tự tin thì hơi quá. Ông ta chẳng khiêm tốn, cũng chẳng rụt rè, mà phải nói là hoàn toàn ngược lại. Tuy nhiên, ở ông ta cũng như những người lãnh đạo Nhật khác mà tôi gặp, tôi chỉ thấy thói tự mãn và khoa trương, vốn cũng là thói phổ biến rộng rãi ở nước chúng tôi. Ông là người xác tín vào sự liên minh đa phương giữa Nhật và Mỹ, và kiên quyết chống đối những kẻ, ở Nhật mơ về một khối châu Á mới do Nhật lãnh đạo.
    Nước Nhật có cần phải đấu tranh để được độc lập hơn nữa đối với người anh em Mỹ ? Seizaburo Sato trả lời rằng không cần.
    "Sự hội nhập của hai nền kinh tế Nhật và Mỹ đã đến mức khiến chúng tôi hiểu rằng chúng tôi đang sống trong một thế giới tương thuộc. Hãy cứ nhìn những gì đang xảy ra trong CEE. Người Pháp các ông không đòi có thêm sự độc lập nào, vào thời điểm này. Ngay cả Charles De Gaulle, nếu như ông ta còn sống, cũng sẽ không bảo rằng nước Pháp cần phải được độc lập hơn. Ngược lại, ông ta sẽ hành động để thúc đẩy cho một sự hội nhập rộng lớn hơn nữa ở Châu Âu. Hội nhập theo vùng : đây là giai đoạn mà chúng ta đang sống, các ông cũng như chúng tôi. Vì thế, nước Nhật chẳng cần tìm kiếm thêm sự độc lập. Ngược lại, nó phải giữ một vai trò quan trọng hơn trong cộng đồng quốc tế. Đó là điều dĩ nhiên. Đó là một trọng trách không tránh được của bất cứ quốc gia nào có được một sức mạnh kinh tế như Nhật".
    Nhưng người Nhật có mang lại được sáng kiến mới nào cho nhân loại không ? Seizaburo Sato nhìn tôi, hơi ngờ ngợ và bối rối ra mặt. Tôi thấy vài tia giận ngầm trong ánh mắt của ông ta. Làm thế nào một người nước ngoại lại dám đặt một câu hỏi như vậy ? Ông bắt đầu nói một cách kích động :
    "Ỗng nghĩ rằng người Nhật ngu đến mức không thể nào có được những sáng kiến riêng của nó sao ? Những gì người Mỹ làm được, người Anh và người Pháp làm được, tại sao người Nhật lại không thể làm được ?"
    Mặc cho giọng nói dọa nạt của ông, tôi bồi thêm một nhận xét là chính nhiều trí thức Nhật cũng đã khẳng định rằng người Nhật vẫn còn hơi non nớt và thường rất lúng túng mỗi khi cần phải sáng tạo từ con số không. Sato hết đường lấn tới :
    "Và tôi, tôi nghĩ rằng chỉ những trí thức mà ông vừa kể mới là non nớt. Tôi không thể nào đồng ý với họ được. Dĩ nhiên người Nhật có thể hình thành những sáng kiến mới. Nhưng hãy nên thống nhất với nhau rằng : những người định hướng chính trị cho hành động phải là giới cầm quyền và những nhà lãnh đạo kinh tế. Không phải là bất kể ai cũng được. Nếu ông quan sát những người Pháp nói chung, bộ ông tưởng là người Pháp gặp ở góc đường phố nào đó có khả năng nêu ra được một đề nghị gì về các quan hệ quốc tế trong thế giới ngày nay sao ?"
     
  14. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Nước Nhật phải tạo ra tiếng nói của mình trên diễn đàn quốc tế

    Dù sao trong vòng 40 năm gần đấy, nước Nhật vẫn còn yếu trên lĩnh vực này.
    "Phải, nhưng bởi vì nước Nhật đã bị bại trận trong chiến tranh thế giới lần thứ hai. Thái độ cúi đầu trong cách ứng xử của chúng tôi là tốt nhất. Ba mươi năm trước đây Nhật Bản vẫn còn yếu và nghèo, xếp vào hàng thứ 30 trên thế giới về tổng sản phẩm quốc gia ( GNP ). GNP của Nhật tính trên đầu người còn thấp hơn Achentina. Tiếng nói của Nhật trên diễn đàn quốc tế chẳng được ai nghe. Bây giờ thời điểm để tiếng nói của nó được lắng nghe đã đến. Điều đó là không thể được. Vả lại, không một quốc gia nào có thể làm được điều đó. Chẳng hạn chúng tôi không thể cớ uy tín trong việc dạy tiếng Pháp. Nhật không thể đòi hỏi một vị trí lãnh đạo. (Sato bắt đầu nhạo báng và sự mỉa mai của ông ta thật cay chua). Nhưng tại sao khong thử "xào nấu lại mới" ? Nhật có thể có một vài kinh nghiệm trong chuyện này. Bây giờ chúng tôi "xào nấu lại mới" theo kiểu Pháp cũng không tồi lắm đâu !"
    Tạo ra một tiếng nói có phải là Nhật cần cầm đầu một liên minh Châu Á không ?
    "Đó là một ý tưởng buồn cười. Không một quốc gia nào ở Châu Á muốn một điều như thế trong quá khứ cũng như hiện tại. Bởi vì kinh tế Nhật mạnh hơn rất nhiều so với các quốc gia khác ở Châu Á. GNP của Nhật Bản rõ ràng cao hơn so với GNP của Trưng Quốc hoặc Ấn Độ, mặc dù dân số của họ đông hơn rất nhiều. Trong lĩnh vực công nghệ cũng vậy, sự cách biệt là quá lớn. Và ở Châu Âu, ngay như nước Pháp cũng muốn lực lượng Mỹ đóng trên lãnh thổ Châu Âu. Lý do thật đơn giản. Đúng, mối đe dọa của Liên Xô vẫn luôn còn đó. Nhưng, các ông cũng lo ngại sức mạnh của Đức. Nước Đức thống nhất nay quá lớn ! Tình hình ở Châu Á còn mất cân bằng hơn. Vì ở Châu Âu, Pháp, Ý, Anh, còn có các nền kinh tế phát triển tương đối và có thể đối trọng được với sức mạnh của Đức. Dù vậy, một vài nước láng giềng của Đức đang lo ngại sự thống trị của Đức vốn là một thực tế. Bởi vậy, hãy nhìn về Nhật ! GNP của nước Đức thống nhất vẫn còn thấp hơn từ 50 - 75% so với Nhật. Xét về mặt lãnh thổ, Nhật còn lớn nước Đức thống nhất, dù rằng có nhỏ hơn đôi chút sơ với Pháp. Và thế nên Nhật là một cường quốc ! Cho nên thật là tự nhiên khi các quốc gia láng giềng nơm nớp một mối lo ngại sâu sắc đối với khả năng thống trị của Nhật và khước từ mọi liên minh với nó. Nhưng các quốc gia này sẽ chấp nhận lâu dài sự lãnh đạo của Nhật Bản cho đến khi người Mỹ vẫn còn duy trì lực lượng quân sự của họ tại đây và liên minh Mỹ - Nhật vẫn còn tốt đẹp. Một vài người Nhật nói rằng chúng tôi cần phải cắt đứt mối liên hệ của chúng tôi với nước Mỹ và thiết lập một liên minh với các nước Châu Á. Đó là ý tưởng thật buồn cười."
     
  15. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Không còn chỗ đứng cho các "bá chủ" trong thời đại hiện nay

    Ranh giới giữa sự thống trị khu vực và sự thống trị toàn cầu thật là mờ. Liệu có nguy cơ Nhật thống trị thế giới không ? Sự mỉa mai của Seizaburo Sato chuyển sang cười ngất :
    "Ý tưởng mới khôi hài làm sao ! Dĩ nhiên, tôi thừa nhận là có những kẻ khờ khạo trên thế giới cũng như ở Nhật ! Rõ ràng là khôi hài ! Trước hết, chúng ta đang sống trong một kỷ nguyện của sự tương thuộc. Tương thuộc có nghĩa là chuyển giao công nghệ thông tin, của cải, dịch vụ và tư bản dễ dàng hơn và nhanh hơn. Bằng cách này, một quốc gia đơn lẻ không thể nào trở thành "bá chủ" được nữa. Ngay cả nước Mỹ cũng không thể còn là một cường quốc bá chủ được nữa. Vậy thì làm sao nước Nhật có thể làm được điều đó ? Thời kỳ bá quyền đã vĩnh viễn qua rồi. Chúng ta đang ở trong thời kỳ của sự tương thuộc. Không thể chối cãi sức mạnh kinh tế cũng là một sức mạnh chính trị. Nhưng điều đó thì bao giờ cũng vậy. Đó không phải là một hiện tượng mới mẻ gì. Tại sao nước Anh lại hùng mạnh đến thế vào thế kỷ XVIII và XIX ? Đó là nhờ vào sức mạnh kinh tế và công nghiệp. Anh đã là quốc gia hiện đại hóa đầu tiên trên thế giới. Những cơ sở cho sự thống trị của đế quốc Anh là như vậy đấy. Cho đến bây giờ, trong lịch sử nhân loại, sức mạnh kinh tế đã luôn sản sinh ra một cường quốc quân sự. Nhưng, đây là lần đầu tiên, nó sẽ diễn ra khác đi ở Nhật."
     
  16. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Đầu tư của Nhật Bản : một cơ may cho Châu Âu

    Và điều gì sẽ xảy ra nếu như nhờ vào các giới đầu tư ồ ạt, Nhật lại đủ gây sức ép cho chính trị ngày càng mạnh nơi các chính phủ nước ngoài ?
    "Các chính phủ này, ở bất kỳ thời điểm nào, luôn có thể chiếm đoạt các nguồn đầu tư của Nhật Bản. Vậy đâu là ranh giới cho hành động của Nhật ? Mặt khác, Mỹ đã đầu tư ồ ạt vào Châu Âu từ cuối những năm 50 cho đến đầu những năm 70. Người ta đã nói đến "sự thách đố của Mỹ", Bởi thế cũng đã nổi lên một nỗi lo ngại rộng rãi trong người Châu Âu về nguy cơ trở thành nạn nhân cho sự thống trị của Mỹ. Nhưng sự thống trị này đã không xảy ra. Ngược lại, các nguồn đầu tư của Mỹ đã tỏ ra là một yếu tố kích thích tốt nhất để đổi mới và phát triển nền kinh tế Châu Âu. Một điều tương tự cũng sẽ xảy ra với nguồn đầu tư của Nhật. Mặt khác, đơn giản là các nguồn đầu tư của Nhật không thể nào kéo dài hơn nữa với cùng một nhịp độ như hiện nay. Bởi vì các nguồn đầu tư được tài trợ nhờ vào các thặng dư mậu dịch. Nếu nguồn tiếp tục đầu tư nước ngoài, về lâu dài các thặng dư này sẽ không còn. Điều này không tránh khỏi".
    Khi tôi nói xu hướng của người Nhật là sao chép các kỹ thuật phương Tây thì Sato, trái với bản tính cố hữu của người Nhật là giữ kín các cảm xúc, đã không thể kiềm chế và đỏ mặt giận dữ. Giọng ông ré cao :
    "Chúng tôi khong hề sao chép. Nếu ông nói rằng chúng tôi sao chép, thì đó là một thái độ rất xấc láo. Chúng tôi đã học tập. Chúng tôi đã có được mọt số kinh nghiệm nhất định, bởi vì chúng tôi đã không ngừng học tập ở thế giới bên ngoài trong suốt hai thiên niên kỷ vừa qua. Đầu tiên là học của Trung Hoa, kế đó là Triều Tiên, sau đó là Ấn Độ, rồi đến phương Tây. Đó là một truyền thống của Nhật Bnar. Và chúng tôi tiếp tục học hỏi các dân tộc khác. Và không chỉ học ở người Pháp, còn học cả người Bỉ, người Nga, người Nam Dương. Chúng tôi phải học hỏi. Đúng là về phương diện công nghiệp và công nghệ, ngày nay chúng tôi không còn phải học nhiều nữa. Nhưng tôi không nghĩ rằng chúng tôi không còn phải học hỏi nữa. Nghĩ thế là rất xấc láo và tôi nghĩ rằng một dân tộc quả quyết là không còn gì để học hỏi ở người khác nữa thì đó là mở đầu cho sự suy tàn của đất nước đó vậy".
     
  17. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Hideyasu Nasu : Nước Nhật đã đánh mất tinh thần võ sĩ đạo

    Là phó tổng giám đóc cơ quan kế hoạch hóa và điều phối của tổ hợp công nghiệp và tài chánh khổng lồ Sumitomo, tổng giám đốc Ủy ban liên lạc, Hideyasu Nasu là người thân Pháp. Cựu chủ tịch kiêm tổng giám đọc Công ty Sumitomo - France từ 1982 - 1987, ông đã giữ một thiện cảm đặc biệt đối với nước Pháp. Bị thu hút và chịu ảnh hưởng mạnh mẽ của nền văn hóa Pháp, ông không còn hoàn toàn là ông ngày ông phải trở về Nhật. Không hẳn là người Pháp, không hẳn là người Châu Âu, cũng không hẳn là người Nhật thật sự. Sau đó, trải qua một giai đoạn tái thích nghi đầy khó khăn với các qui định trong đời sống xã hội của Nhật, ông trở lại với cái khuôn đúc Nhật và để rồi làm việc 10 giờ một ngày, 6 ngày một tuần, toàn tâm toàn ý cho xí nghiệp. Trong cuộc phỏng vấn của chúng tôi, ông cũng bày tỏ nhiều tâm sự.
    Phải chăng sự tăng trưởng của Nhật sẽ còn tiếp tục lâu dài với một nhịp độ như thế ?
    "Có lẽ không. Sự tăng trưởng sẽ chậm lại, vì nền kinh tế Nhật Bản đã đạt đến ngưỡng cửa của tuổi trưởng thành. Nói cách khác, giai đoạn tăng trưởng nhanh của nền kinh tế Nhật đã chấm dứt ròi. Những người chẳng hạn như tôi đây, đã làm việc trong giai đoạn này và đã đảm đương vai trò đầu tầu cho nền kinh tế Nhật, thì này đều đã già cả. Phần đông đã quá tuổi 50. Còn đối với thế hệ mới, chúng tôi nhận thấy có những thay đổi trong bậc thang giá trị của chúng. Chắc chắn thế hệ mới này, nhất là lớp thanh niên tuổi 20 sẽ khong còn làm việc giống như chúng tôi nữa. Họ không chịu hi sinh cuộc sống riêng tư, giống như chúng tôi đã làm, cho sự phồn vinh của xí nghiệp và nói rộng ra hơn là cho nền kinh tế Nhật. Dần dà, thế hệ mới bắt đầu đánh mất đi tinh thần võ sĩ đạo mà thế hệ chúng tôi đã luôn luôn giữ gìn. Tinh thần võ sĩ đạo, điều đó có nghĩa là chúng tôi đã dành ưu tiền cho lợi ích quốc gia và cho sự vinh quang của Tổ quốc. Những quan niệm này đối với chúng tôi là một cái gì đó vô cùng quí giá, không thể lượng giá bằng tiền được. Nhưng, đối với thế hệ mới thì không giống như vậy".
    Nasu nói tiếp :
    "Mặt khác, thế hệ mới này không có được nguồn động lực mạnh mẽ trong lao động mà chúng tôi đã có. Chúng tôi đã biết thế nào là nghèo đói, là khốn cùng, là chiến tranh. Và khi chiến tranh kết thúc, chúng tôi đã quyết tâm lao động để khắc phục sự thua trận và những sai lầm của mình. Chúng tôi đã phạm một sai lầm nghiêm trọng. Cần phải làm việc để bù lại. Nhưng bằng cách nào ? Phải nâng cao mức sống kinh tế. Chúng tôi đã bị người Mỹ ép phải từ bỏ quyền sử dụng sức mạnh quân sự. Nhưng sự từ bỏ này cũng tự nhiên thôi. Trong thâm tâm, chúng tôi cũng cảm thấy giải pháp tốt nhấp là từ bỏ hoàn toàn sức mạnh quân sự và thay vào đó, cần tập trung sức lực của mình vào kinh tế. Chúng tôi đã được động viên vì mục tiêu này. Đó là lý do vì sao chúng tôi đã dồn hết công sức của mình. Song chúng tôi lại đang thấy thế hệ mới không có được nguồn động lực này. Mà cũng tự nhiên thôi. Chúng tôi không hối tiếc về sự thay đổi trong não trạng này. Hoàn toàn đó là điều bình thường, tôi tin như vậy".
     
  18. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Người Nhật không phải là những nhà sáng tạo

    Phải chăng còn những lĩnh vực mà Nhật còn lạc hậu chứ ? Câu hỏi khiếm nhã. Như Hideyasu Nasu vẫn tỏ ra khiêm tốn. Có thể là quá khiêm tốn nữa.
    "Vâng, vâng, rất nhiều lĩnh vực ! Vũ trụ, ngành hàng không, hóa học. Trên thực tế, những lĩnh vực mà Nhật xuất sắc nhất vẫn còn rất giới hạn như điện tử, cach mạch tích hợp, xe hơi và luyện kim. Hết rồi ! Nước Nhật có khắc phục sự lạc hậu trong lĩnh vực khác không ? Điều này tùy theo lĩnh vực hoạt động được đề cập. Đối với ngành công nghệ vũ trụ, chúng tôi sẽ có một vài khó khăn, bởi theo Hiến pháp của mình, chúng tôi không thể quên có quân đội. Đó là một cái phanh kìm hãm các bước tiến về công nghệ trong lĩnh vực này. Sẽ cần phải có thời gian để bắt kịp người Châu Âu, người phương Tây. Nhưng chúng tôi sẽ bắt kịp một ngày nào đó. Tuy thế, ít nhất cũng cần khoảng 10 năm. Người Nhật nhạy bắt chước hoặc thích ứng những gì đã được chế tạo ở nơi khác. Ngay cả hiện nay, họ cũng chưa đủ khả năng để tự sáng tạo ra một cái gì đó mới và độc đáo. Những nhà trí thức hiểu rõ điều đó : ngay đến nay, người Nhật cũng khong phải là những nhà sáng tạo. Chúng tôi tiếp tục bắt chước hoặc thích ứng. Bởi điều đó khắc sâu trong truyền thống của chúng tôi. Chúng tôi không được sinh ra để sáng tạo. Chúng tôi được tạo ra để học hỏi những gì mà các nước phương Tây đã có rồi. Vì vậy, việc cải tạo phương pháp tư duy của chúng toi đòi hỏi cần rất nhiều thời gian".
    Nước Nhật sẽ đạt tới đỉnh cao sáng tạo không ?
    "Trong một số lĩnh vực, điều đó có thể được. Còn ngoài ra, tôi không chắc lắm. Bởi vì, trong suốt chiều dài lịch sử của mình, người Nhật chưa bao giời đưa ra được những giá trị phổ quát. Phải nói là chưa bao giờ. Và họ khong có được mô hình để có thể xuất khẩu. Thật ra, cũng có một số lĩnh vực chẳng hạn như mỹ thuật, thì chúng tôi là người sáng tạo. Các bản thủ họa của chúng tôi rất độc đáo. Về văn chương, quả là người Nhật đã viết tiểu thuyết từ rất sơm. Nhưng đó chỉ là những tác phẩm tầm phào, thứ cấp. Còn cái thiết yếu như các cơ cấu của nền siêu hình học hiện đại, chúng tôi chẳng là gì cả. Chúng tôi đã chẳng đóng góp được gì vào các nền tảng của nó cả".
    Về khả nang thống trị thế giới, phải chăng ông đã nói quá lời ?
    "Không, không, không ! Nước Nhật không có khả năng làm điều đó mà. Quả quyết một điều ngược lại chỉ chứng tỏ một sự thiếu hiểu biết lớn về lịch sử và văn hóa Nhật. Chỉ cần nghiên cứu một ít về nước Nhật và dân tộc Nhật để biết rằng, trong lịch sử của đất nước này chưa bao giờ có thể tiến hành được một chiến lược nghiêm chỉnh cho tới nơi tới chốn. Chưa bao giờ, Thâm chí trong những năm 30, chủ nghĩa quân phiệt Nhật cũng chẳng dựa vào một cơ sở khúc triết và mang tính rõ ràng, thuyết phục. Thật ra, chúng tôi cũng có nói đến một thứ chủ nghĩa phát xít, song đó không gì khác hơn là một nguyện vọng được cả nước đồng tình."
     
  19. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Nước Nhật vẫn mãi bị xem là một mô hình bên lề

    Như vậy là Nhật không muốn, nếu như chưa phải như vậy, bắt đầu con đường bành trướng chính trị - kinh tế sao ?
    "Không, không. Tôi kịch liệt phủ nhận điều đó. Đúng là người Nhật thông minh. Nhưng bản chất thông minh của chúng tôi là gì ? Chẳng hạn về phép làm tính trong toán học, người Nhật chúng tôi cũng thuộc vào hàng những người nhanh nhất thế giới ! (Hideyasu Nasu cười ). Nhưng toán học không chỉ là phép tính. Nó cũng là sự kiến tạo vào sắp xếp tư tưởng, phải không chứ ? Nên khi cần phải vượt qua khuôn khổ của phép tính thì những đầu óc Nhật của chúng tôi lại không hoạt động tốt được nữa. Đó là điều tôi đã nghiệm thấy. Hơn nữa, tôi đồng ý là trong tương lai, nền văn hóa của chúng tôi vẫn sẽ mãi còn nằm bên lề, không phải là nền văn hóa trung tâm đủ súc hút các nước khác. Nói điều đó, tôi hơi buồn, nhưng là nói rất thật thà. Khi tôi nghiên cứu lịch sử và văn hóa của chúng tôi, tôi buộc phải thừa nhận điều đó. Bởi vì chúng tôi không có được những nền tảng vững chắc. Ông sẽ thấy ở chúng tôi các ảnh hưởng của Phật giáo, Khổng giáo, Thần đạo và cả của Thiên Chúa giáo nữa. Nhật không có một tôn giáo thật sự. Điều đó có nghĩa là người Nhật chúng tôi vốn không có những giá trị tâm linh nên không ngừng phải tìm kiếm những giá trị vật chất và những lợi ích trước mắt của mình. Chúng tôi không có những con người có khả năng nhìn xa trông rộng về tương lai. Bất hạnh thay, chúng tôi lại thiếu loại nhãn quan đó và thiếu tính lý luận.
    Ngoài ra, tôi không thấy một quốc gia Châu Á nào có thể tặng cho các nước phương Tây những giá trị phổ quát. Những giá rị nào quan trọng nhất ? Sự tự do, sự bình đẳng, quyền con người và nền dân chủ. Người Châu Âu các ông đã nói đến các điều đó ngay đầu thế kỷ XX. Một thế kỷ sau, thế giới mới bắt đầu nhận thức được tầm quan trọng của các giá trị phổ quan đó. Chính người phương Tây đã cống hiến chúng tôi cho nhân loại. Trong khi đó, người Châu Á, chúng tôi, ngoại trừ Ấn Độ đã mang lại những giá trị gì để có thể so sánh được với họ ? Ngay cả Trung Quốc, với 5.000 năm lịch sử đầy ấn tượng, cũng chẳng đem lại được gì thực sự là phổ quát. Đề tài này là một vấn đề lớn cho tôi. Tại sao người Châu Á, bao gồm cả Trung Quốc không cống hiến được cho nhân loại giá trị phổ quát nào, trong khi người phương tây làm được ? Đó là nguy cơ đẩy chúng tôi ra bên lề bước tiến của thế giới. Karl Marx đã nói về văn hóa và tinh thàn, tôi phải thừa nhận ông ta có lý".
    Để học cách tự mình suy nghĩ, cuối cùng nước Nhật có cần cắt đứt cuống nhau với Mỹ ?
    "Đúng là cần thiết. Nhưng theo tôi, người Nhật vẫn còn là những đứa trẻ. Những đứa con nít. Xử sự của chúng tôi vẫn còn trẻ con. Chúng tôi vẫn chưa có một nền triết học. Quả là, chúng tôi có mạnh về kinh tế đấy. Nhưng liệu những đứa bé luôn có được nguồn năng lượng để bán lại không ? Và có thể là hơi mệt cho các người lớn đấy, phải không ? (Hideyasu lại cười ). Bởi vậy, sức mạnh là ở đó. Đúng ra đó chỉ là sức mạnh vật lý mà lại không có cái cốt yếu, là tinh thần. Nhưng tôi vẫn lạc quan. Bởi vì tôi tin chắc rằng đứa bé đó, do thế hệ mới của Nhật đại diện, sẽ tiếp tục yêu hòa bình. Nó yêu hòa bình và không yêu chiến tranh. Đó là cái chính, tôi tin thế. Nhưng, đồng thời, nó lại không yêu lao động lắm. Vì thế, chúng tôi phải chấp nhận một sự tăng trưởng rất chậm và phải bằng lòng là một nước nhỏ bên lề. Đây là dự đoán của tôi. Chúng tôi sắp mất tính hiếu chiến trong kinh tế của mình. Điều đso là không tránh khỏi. Vậy, sự tăng trưởng kinh tế của chúng tôi cũng sẽ chậm lại nhiều. Nhưng đó cũng là điều tự nhiên và cũng tốt thôi".
    Tôi bày tỏ sự kính trọng của mình đối với sự khiêm tốn, có thể hơi quá, của Nasu, cũng như đối với khả năng của ông khi về những lĩnh vực không liên quan đến những mục tiêu phát triển của Sumitomo trên thế giới. Nhưng những lời khen làm ông ngượng ngập. Sự khiêm tốn của ông thật mẫu mực.
    "Thông thường, người Nhật chỉ biết nói vè kinh tế. Khi một nhà kinh doanh Nhật gặp một kinh doanh Nhật khác, họ chỉ nói về kinh tế. Bao nhiêu xe hơi đã được xuất khẩu ? Số dư mới nhất của ngoại thương là bao nhiêu ? Nhưng cái đáng nói thật sự, không phải là những chuyện đó.Vấn đề là ở chỗ khác, sâu xa hơn. Đó là những nền tảng văn hóa của chúng tôi. Nếu chúng tôi không đề cập đén nó, vấn đề sẽ không bao giờ được giải quyết. Cần nói ngay cuộc tranh luận này không hề hoặc gần như không hề diễn ra ở Nhật. Thằng thắn mà nói giữa các nhà lãnh đạo công nghiệp, các viên chức, các chủ ngân hàng, thậm chí đôi khi cả các giáo sư đại học, ông sẽ chỉ tìm được rất ít người suy nghĩ về những vấn đề này và sẵn sàng đối thoại với người phương Tây và người Mỹ. Thật đáng buồn".
    Tuy nhiên, tôi chỉ có thể bày tỏ sự bất đồng của mình và tôi nhấn mạnh rẳng rất đông những người nói chuyện của tôi, kể cả các nhà lãnh đạo kinh tế, cũng đã chứng tỏ sự quan tâm của học đối với nhiều vấn đề khác hơn là các biểu đồ thống kê. Song ở nơi làm việc, họ có thảo luận với nhau về các vấn đề đó không ? Trước mắt Hideyasu Nasu, tôi nói thêm rằng tôi rất ngưỡng mộ Phật giáo mà toi coi đó là một triết lý khoan dung, về khá nhiều phương diện còn cao hơn Thiên Chúa giáo của chúng tôi. Chúng tôi gần như đồng ý kiến.
    "Đúng đấy. Nếu như có một chủ đề tâm linh mà người Châu Á có thể sánh được với người phương Tây, đso chính là lòng khoan dung. Bởi vì, xin thứ lỗi cho tôi về lời chỉ trích có thể gây khó chịu này : người phương Tây quá kiêu hãnh và quá ngạo mạn. Tôi nghĩ rằng nguồn gốc của hiện tượng này là từ Thiên Chúa giáo. Con người là con của thượng đế và cao hơn con vật, nó có quyền chinh phục thiên nhiên. Trong tư tưởng này có một cái gì đó không ổn. Trong khi đó ở Châu Á, ông sẽ tìm thấy nhiều hơn sự rộng lượng và cảm thông, bởi vì Phật giáo dạy chúng tôi trở nên đồng nhất với thiên nhiên và đừng tự mình tách biệt với các sinh vật khác. Cần tôn trọng tất cả mọi hình thái của sự sống. Có thể đây là mọt khái niệm có tính Châu Á, khả dĩ đóng góp được để làm phong phú cho nền văn minh của các ông ?".
    Trong tương lai, cái gì đó sẽ tạo nên sức mạnh tinh thần của Nhật, khi các khó khăn vật chất sẽ phủ nhận các thành tựu hiện tại ? Nasu tỏ ra thật hùng hồn :
    "Ngược lại với điều đó các ông có thể nghĩ, người Nhật không hề hiếu chiến. Theo truyền thống, chúng tôi là những người hiếu hòa. Chúng tôi là loại người ăn thực vật và gạo, không ăn thịt. Tôi cho rằng đây là một yếu tố quan trọng đối với toàn Châu Á. Đặc tính này sẽ vẫn còn là của chúng tôi. Lòng khoan dung của chúng tôi cũng vậy. Và tại sao là lòng khoan dung nhỉ ? Bởi vì chúng tôi phải tìm một sự thỏa hiệp với thiên nhiên. Ở nước Nhật chúng tôi không ngừng xảy ra các trên động đất. Động đất, đó là một sức mạnh tuyệt đối, phải không ? Đó không phải là sức mạnh của Thượng đế, mà là của thiên nhiên. Cần phải chấp nhận nó. Đối với những trận bão hàng năm tàn phá nước tôi cũng thế. Chúng tôi thấm nhuần một khái niệm về chu kỳ sự vật cứ trở đi trở lại không ngừng và cũng không cùng tận. Xuân, hạ, thu, đông cứ nối tiếp nhau đến muôn đời. Khái niệm này gần với chủ nghĩa bi quan, nhưng không phải là chủ nghĩa bi quan. Các chu kỳ cứ lặp lại mà ta không thể làm gì được. Bởi vậy, thật vô ích khi cất công xây dựng những công trình vĩ đại. Trong sâu lắng tâm hồn của người Nhật, tồn tại một cảm thức về sự buông trôi, về sự từ bỏ, sự nhẫn nhục. Một mặt nso thể hiện sự thú nhận bất lực. Nhưng, mặt khác, đó là sự khôn ngoan".
    Hideyasu Nasu, người lãnh đạo của Sumitomo, nhìn thẳng vào mắt tôi và cười dịu dàng.
     
  20. hontuyetlan

    hontuyetlan Administrator

    Yoichi Tsuchiya : Châu Âu sẽ chẳng phải là một pháo đài

    Là chủ tịch Công ty mua bán chứng khoán Sanyo, hãng giao dịch chứng khoán đứng hàng thứ 8 của Nhật, Yoichi Tsuchiya thu vào cả bạc tỉ trong một ngày. Vị nam tước của giới tài chính chóp bu còn trẻ. Chưa quá tuổi 50, đẹp người, mái tóc đầy và hoa râm. Ông thừa kế cơ sở hiện tại từ người cha, một cự phú Nhật, bản thân ông đã lâu năm làm chủ công ty nói trên. Yoichi Tsuchiya là một người điềm đạm. Ông nói chuyện từ tón, bằng một giọng đều đều, không hề biểu lộ chút gì bực bội. Thông dịch viên người Canada của ông giải thích cho tôi, trước khi cuộc gặp gỡ bắt đầu, rằng sự cạnh tranh giữa các hãng môi giới Nhật là một cuộc chiến đấu trường kỳ. Thắng lợi dành cho hãng nào "ôm" được những thương vụ béo bở và kịp thời nhả ra những thương vụ mất ăn trước khi giá thị trường xuống. Bí quyết thành công là thông tin. Chỉ hãng giao dịch chưng khoán mới là nơi đầu tiên biết được đâu là một cơ hội đáng giá.
    Công ty mua bán chứng khoán Sanyo đã xoay sở khá tốt, bởi vì từ hạng thứ 12, nó đã leo lên được hạng thứ 8 trong nước, chỉ trong vài năm. Nhưng kể từ tháng 12 năm 1989, đối với các hãng của Nhật thì công việc làm ăn tồi tệ hơn vì thời giá giảm mạnh ở Kabuto Cho - Sở Giao dịch Tokyo.
    Thế nhưng, Công ty mua bán chứng khoán Sanyo không hề bị đe dọa phá sản. Nó có một văn phòng cao ốc gần trung tâm Tokyo và cũng là phòng thương mại lớn nhất Nhật. Trong các hành lang của tầng lầu dành riêng cho giới lãnh đạo, trên các bức tường và trên bàn đều được trang trí rất nhiều tranh và đồ mỹ nghệ phương Tây.
    Mở đầu cuộc phỏng vấn, một nữ nhân viên Nhật mang cà phê đựng trong một cái tách mạ vàng mỏng. Tôi liếc mắt quan sát thấy cô gái cúi chào, nhiều lần, gần như cúi sát mặt đất để biểu lộ sự kính trọng và khiêm tốn, trước khi nhẹ nhàng khép cửa lại. Trừ tôi ra, không một ai trong phòng lưu ý đến cô ta.
    Yoichi Tsuchiya dành cho tôi 45 phút hội kiến. Đó là một cử chỉ quan trọng đối với một người thường xuyên bỏ ra 12 đến 15 giờ mỗi ngày trong cả đời để làm việc ở văn phòng của mình. Ông bắt đầu nói :
    "Tôi nghĩ rằng rất không chắc chắn là Châu Âu trở thành một pháo đài sau năm 1992. Châu Âu sẽ không thể đóng cửa thị trường của nó trước thế giới bên ngoài. Trong thực tế, một thị trườn hợp nhất sẽ trở nên dễ tiếp cận hơn là một tập hợp các thị trường manh mún vốn sắp hợp nhất đó. Sự đa dạng của các đồng tiền Châu Âu sẽ khiến mọi việc trở nên khó khăn. Việc lưu hành đồng tiền duy nhất trong CEE cho thị trường duy nhất, sẽ làm giảm đi những phiền toái trong hối đoái. Chúng tôi sẽ dễ dùng giao dịch với các ông. Những điểm yếu lớn nhất trong quan hệ của chúng tôi về lịch sử của lục địa này. Rất nhiều những khía cạnh của Châu Âu mà chúng tôi không biết đến nếu như không đọc các sách lịch sử để hiểu rõ. Chẳng hạn, những liên hệ giữa Tây Âu và Đông Âu, sự hợp nhất của hai nước Đức. Đó là điều khó hiểu đối với chúng tôi. Người Nhật chúng tôi cần phải nỗ lực để hiểu rõ hơn thực tế của Châu Âu ngày nay".
    Liệu nước Nhật có thể hòa giải những mối đe dọa của chủ nghĩa bài Nhật ở Châu Âu không ?
    "Điều quan trọng trước tiên là chúng tôi cần xây dựng các quan hệ thân thiện không đặt trên cơ sở đối đầu. Một trong những lý do thúc đẩy nhiều người Châu ÂU tin vào một sự xâm lược của Nhật, chỉ đơn giản là qui mô các xí nghiệp Châu Âu và Nhật Bản. Các xí nghiệp ở Châu Âu, nhất là các xí nghiệp tư, đều nhỏ hơn rất nhiều so với các tập đoàn Nhật. Nhưng tôi tin rằng đang tồn tại một nguyện vọng được cùng làm việc trong sự tin tưởng, trên cơ sở một cuộc cạnh trang nghiêm chỉnh chứ không phải ý muốn thống trị. Một lý do khác vốn đã tạo ra những nghi ngờ ở Châu Âu. Có những khó khăn do hai ngôn ngữ khác nhau. Nhưng tôi nghĩ về lâu dài, vẫn đề này sẽ được khắc phục từng bước so sự sử dụng ngày càng phổ biến tiếng Anh như một ngôn ngữ chung cho các bên khác nhau. Nước Nhật không hề có ý muốn thống trị. Và hơn nữa, tôi không nghĩ rằng chúng tôi có đủ sức để kiểm soát thế giới. Nhưng chúng tôi triển khai các đợt tiến công bền bỉ là để hiểu rõ cá thị trường và đáp ứng những nhu cầu của các thị trường ấy. Người Nhật đã tiến hành một cuộc phân tích cặn kẽ để cho các xí nghiệp của mình có thể sản xuất những loại hàng hóa phù hợp nhất với sự chờ đợi của khác hàng Châu Âu. Đối với chúng tôi, chúng tôi nghĩ cần phải làm sao thỏa mãn những nhu cầu của người tiêu thụ tại chỗ. Bởi vậy, đối với Châu Âu, chúng tôi muốn thỏa mãn các nhu cầu của người Châu Âu những qui cách Nhật Bản. Chúng tôi muốn tạo ra những hàng hóa chế tạo đặc biệt, đúng cách người Châu Âu".
    Đó là lý do chính khiến người Mỹ gặp khó khăn khi muốn bán hàng cho thị trường Nhật Bản.
    "Lý do chính khiến người Nhật không mua xe hơi Mỹ vì người Mỹ không chế tạo các loại xe hơi mà chúng tôi tìm kiếm. Đường phố ở Nhật rất hẹp, và người Nhật không muốn lái những chiếc xe hơi kềnh càng của Mỹ. Bởi vậy, nếu những nhà sản xuật Mỹ muốn bán xe hơi trên thị trường chúng tôi, họ phải chế tạo ra các kiểu dáng nhỏ hơn, ít tốn nhiên liệu nhiều hơn và tay lái ở bên phải chứ không phải ở bên trái. Có lẽ cũng đúng như vậy đối với những nhà sản xuất ở Châu Âu. Và cũng cần phải nói rõ ràng xe hơi Châu Âu nổi tiếng là mỏng manh. Chiếc Flat mà tôi đã mua hai năm trước đây đã ở trong tình trạng thảm hại. Nó thường ở chỗ ngủ gẩ. Lại nữa, người Châu Âu cần cố hiểu rõ những đặc thù của thị trường Nhật. Chẳng hạn, một kiểu xe nào đó của Châu Âu có khi chỉ dài thêm hơn 2 cm lại bị đánh thuế cao hơn ở Nhật bởi vì chủng loại của nó đã khác. Vậy nó phải được rút ngắn 2 cm để có thể có lợi thế hơn trong cạnh tranh. Những chi tiết loại này rất được các xí nghiệp Nhật chú trọng trước khi sản xuất".
    Với khối lượng sản phẩm Nhật tràn ngập cuộc sống của người phương Tây hàng ngày, liệc có cơ nguy nước Nhật lấn dần và biến đổi những giá trị văn hóa của phương Tây không ?
    "Đừng quên là nước Nhật ngày càng thay đổi. Người Nhật chúng tôi cũng chịu những áp lực biến đổi như thế khi nâng cao mức sống của mình. Hãy xem : các nhân việt sử dụng ngày càng nhiều hai ngày nghỉ mỗi tuần. Dần dần, người Nhật bớt coi trọng đồng tiền. Ngược lại, họ càng quan tâm nhiều hơn đến các ý niệm của đời sống tinh thần. Nước Nhật chỉ mới thoát khỏi sự nghèo đến nỗi họ chỉ nghĩ trước tiên đến thực phẩm, quần áo và nhà ở. Bảo tồn các truyền thống là quan trọng, chỉ với điều kiện những truyền thống này phải tốt. Có một số truyền thống ở Châu Âu được người Nhật đánh giá rất cao".
     

Share This Page